\u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0634\u0652\u062a\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0628\u0650\u0627\u0670\u064a\u064e\u0627\u062a\u06ea\u064a \u062b\u064e\u0645\u064e\u0646\u0627\u064b \u0642\u064e\u0644\u06ea\u064a\u0644\u0627\u064b<\/p>\n\n\n\n
\u201cVe \u00e2yetlerimi (kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne alsan\u0131z) az (d\u00fc\u015fecek) bir fiyata satmay\u0131n.\u201d[1]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n Bu \u00e2yet d\u00fcnya ve \u00e2hiret saadetinin ve b\u00fct\u00fcn zaferlerin ve ba\u015far\u0131lar\u0131n temel esaslar\u0131n\u0131 ihtiva etmektedir. Hatta Kur\u2019an\u2019\u0131n bir \u00e7ekirde\u011fi ve \u0130slamiyet\u2019in bir fihristi h\u00fckm\u00fcndedir.<\/p>\n\n\n\n Evet, Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ayetlerini satmamak, O\u2019nun r\u0131zas\u0131n\u0131 ve ahiret sevab\u0131n\u0131 kazanmak i\u00e7in emir ve yasaklar\u0131n\u0131 yerine getirmek demektir. Nefsimize uyarak emir ve yasaklar\u0131n\u0131 yerine getirmemek ise O\u2019nun r\u0131zas\u0131n\u0131 ve ahiret sevab\u0131n\u0131, nefsin ho\u015funa giden muvakkat, ehemmiyetsiz d\u00fcnyev\u00ee menfaatler kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmak demektir. H\u00e2lbuki d\u00fcnya fani ve ge\u00e7ici oldu\u011fundan, nefsin ho\u015funa giden d\u00fcnya saltanat\u0131 gibi en b\u00fcy\u00fck menfaat bile, daimi ve sonsuz olan \u00e2hirete ait en k\u00fc\u00e7\u00fck bir sevap kadar k\u0131ymet ifade edemez. Zira sonsuz olmayan bir say\u0131, ne kadar b\u00fcy\u00fck olursa olsun, sonsuza b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde neticesi s\u0131f\u0131r olur.<\/p>\n\n\n\n Bu ayet-i kerime bizlere ibadet ve hakka hizmet noktas\u0131nda ihl\u00e2s\u0131 emretmektedir. \u00c7\u00fcnki ahiret noktas\u0131nda yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z her i\u015fte ihl\u00e2s ve r\u0131za-y\u0131 \u0130lahiyeyi g\u00f6zetmemiz icab eder. Mesela, iman etmek ve iman\u0131n gerektirdi\u011fi, ister itikad\u00ee ister amel\u00ee olsun gereken bilgileri \u00f6\u011frenmek ve yapmam\u0131z laz\u0131m gelen ibadetleri yerine getirmek, Allah\u2019\u0131n emirleri olan \u00e2yetleridir. Bunlar\u0131, az bir fiyat say\u0131lan, nefsimizin c\u00fcz\u2019i lezzetleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmamak gerekir. Daha do\u011frusu \u015feriat\u0131n ad\u00e2b ve nafilelerinden tut t\u00e2 vacib ve farzlar\u0131na kadar derecesine g\u00f6re onun her meseleni ya\u015famak Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ayetlerini satmamakt\u0131r. \u015e\u00fcphesiz farz, vacib, nafile ve \u0130slam\u00ee adablardan nefsimize uyarak hangisini ihmal etsek, o nisbette Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini az bir fiyat bedelinde satt\u0131\u011f\u0131m\u0131zdan dolay\u0131 ihl\u00e2s\u0131m\u0131z k\u0131r\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Mesela, bir dostumuzla belli bir saatte bir araya gelece\u011fiz. E\u011fer o bulu\u015fmaktan Allah raz\u0131 ise onu ger\u00e7ekle\u015ftirmekle Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n ayeti denilen o meseledeki r\u0131zas\u0131n\u0131, nefsin r\u0131zas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda satmam\u0131\u015f oluruz. E\u011fer nefsin r\u0131zas\u0131na uyarak o bulu\u015fmay\u0131 terk edersek o ayeti az bir fiyata satm\u0131\u015f oluruz.<\/p>\n\n\n\n Hem ibadetin i\u00e7inde en m\u00fchim bir hakikat olan namaz, Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n emretti\u011fi bir ayetidir. Nefsimize uyup da namaz\u0131 k\u0131lmamak o emri az bir fiyat denilen nefsimizin iste\u011fi mukabilinde satmak demektir.<\/p>\n\n\n\n Hem bir insana Kur\u2019an\u2019\u0131 veya ilm\u00ee bir meseleyi \u00f6\u011fretmek Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131na uygun bir i\u015ftir. Nefis ve \u015feytan bunu istemez. E\u011fer o i\u015fi herhangi bir bahane ile b\u0131rak\u0131p nefsimize uysak Allah\u2019\u0131n ayeti denilen o emri az bir fiyat ile satm\u0131\u015f oluruz. S\u00f6yleyece\u011fimiz her s\u00f6z, sergileyece\u011fimiz her hareket, yapabilece\u011fimiz her bir i\u015f bunlara k\u0131yas edilsin ve ona g\u00f6re de\u011ferlendirilsin.<\/p>\n\n\n\n \u0130\u015fte ihlas budur. Ve hi\u00e7 \u015f\u00fcphe yoktur ki bu \u00f6l\u00e7\u00fclere g\u00f6re hareket eden ki\u015fi nefis ve mal\u0131n\u0131 Cennet, Saadet-i Ebediye ve Cemalullah\u0131 g\u00f6rmek mukabilinde Cenab-\u0131 Hakk\u2019a satm\u0131\u015f olur.<\/p>\n\n\n\n Hem namaz ve oru\u00e7 gibi farz olan ibadetlerin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n koydu\u011fu namazdaki ta\u2019dil-i erkan gibi gereken \u015fartlar vard\u0131r. O \u00f6l\u00e7\u00fclere dikkat ederek bu ibadetleri yapmak ihl\u00e2sl\u0131 olmay\u0131 ifade eder. Bu \u00f6l\u00e7\u00fcler Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri kabul edilir. Nefis ve \u015feytana uyarak o \u00f6l\u00e7\u00fcleri terk etmek, Allah\u2019a kar\u015f\u0131 gelmek oldu\u011fundan O\u2019nun \u00e2yetlerini nefsin arzular\u0131 denilen az bir fiyata satmakt\u0131r. Ve bir ihl\u00e2ss\u0131zl\u0131kt\u0131r. Derecesine g\u00f6re de Cenab-\u0131 Hak\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131n kaybolmas\u0131na sebeptir.<\/p>\n\n\n\n Ayn\u0131 zamanda nafileler de Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleridir, onlara uymak da ihl\u00e2sl\u0131 olmakt\u0131r. Onlar\u0131 yerine getirmemek ceza ve azab\u0131 gerektirmiyorsa bile bunlar\u0131n kazand\u0131rd\u0131\u011f\u0131 sevaptan mahrum kalmakt\u0131r. Fakat ezan, kamet gibi ibadete tabi olan s\u00fcnnet ve nafileleri bozarak yerlerine ba\u015fka \u015feyleri ikame etmek ise bidat oldu\u011fundan azaba sebebiyet veren bir ihl\u00e2ss\u0131zl\u0131kt\u0131r. Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerini az bir fiyat mukabilinde satmakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n Hatta Peygamberimiz (asm)\u2019in g\u00fczel adetleri denilen yemek, i\u00e7mek, uyumak gibi adablar\u0131n dahi yerine getirilmesi bir ihlast\u0131r. Ve derecesine g\u00f6re de sevap kazanmaya vesiledir, onlar\u0131n terk edilmesi azab\u0131 gerektiren bir bid\u2019at say\u0131lmasa da o g\u00fczel adetlerin sevab\u0131ndan mahrum kalmak gibi bir zarar vard\u0131r. \u015eeriat\u0131n b\u00fct\u00fcn meseleleri buna g\u00f6re k\u0131yas edilsin.<\/p>\n\n\n\n Nas\u0131l ki, yukar\u0131da bahsedildi\u011fi \u00fczere b\u00fct\u00fcn hay\u0131rl\u0131 i\u015fler i\u00e7in Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n koydu\u011fu \u015fartlar vard\u0131r. Ve o \u015fartlara riayet etmek, ihl\u00e2sl\u0131 olmakt\u0131r ve r\u0131za-y\u0131 \u0130lahiye g\u00f6re hareket etmektir. Ve Allah\u2019\u0131n yard\u0131m\u0131na bir vesiledir.<\/p>\n\n\n\n Aynen \u00f6ylede maddi i\u015flerde dahi \u015feriat-\u0131 f\u0131triyenin, kavanin-i adetullah denilen Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n koydu\u011fu \u00f6l\u00e7\u00fcleri ve \u015fartlar\u0131 vard\u0131r. Bunlar da Allah\u2019\u0131n \u00e2yetleri say\u0131l\u0131rlar. Bu \u00f6l\u00e7\u00fclere g\u00f6re hareket etmek o maddi i\u015flerde muvaffak olmaya vesile olur.<\/p>\n\n\n\n Mesela, ticarette ba\u015far\u0131l\u0131 olmak i\u00e7in gereken \u00f6l\u00e7\u00fcler ve \u015fartlar vard\u0131r. Onlar\u0131 bilmeyen ve o \u00f6l\u00e7\u00fclere uymayan ticarette ba\u015far\u0131l\u0131 olamaz. O \u015fartlara uymak ise ihl\u00e2sl\u0131 olmak ve Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerine g\u00f6re \u00e7al\u0131\u015fmak demektir.<\/p>\n\n\n\n Hem bug\u00fcnk\u00fc teknolojide insanlar\u0131n g\u00f6sterdikleri ba\u015far\u0131 ve kazand\u0131klar\u0131 kemalat Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n koydu\u011fu kurallara ihlasla sar\u0131l\u0131p o \u015fartlar\u0131 yerine getirmekle ihsan edilmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n Bu hakikati ifade eden \u015fu c\u00fcmle gayet manidard\u0131r, \u201cTevfik isterseniz, kavanin-i adetullaha Tevfik-i hareket ediniz; yoksa tevfiksizlikle cevab-\u0131 red alacaks\u0131n\u0131z.\u201d[2]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n Yani herhangi bir i\u015fi yapan veya sevk ve idare eden bir kimse, Cenab-\u0131 Hakk\u2019\u0131n koydu\u011fu kanunlara uyarsa muvaffak olur. Yoksa muvaffakiyetsizlikle red cevab\u0131n\u0131 alacakt\u0131r.<\/p>\n\n\n\n B\u00fct\u00fcn maddi terakkiler ve bulu\u015flar, o i\u015fler i\u00e7in gereken \u015fartlara riayet etmek denilen, o husustaki ihl\u00e2s\u0131 muhafaza etmenin neticesidir. Nefsimize uyarak tembellik edip bir i\u015f i\u00e7in gereken \u015fartlara riayet etmemek ihl\u00e2ss\u0131zl\u0131k olarak Allah\u2019\u0131n \u00e2yetlerine uymamakt\u0131r. Ve ba\u015far\u0131s\u0131zl\u0131\u011fa sebeptir.<\/p>\n\n\n\n \u0130hl\u00e2s, samimi olmakt\u0131r. Yani bir i\u015fin gerektirdi\u011fi \u00f6l\u00e7\u00fclere uymay\u0131 nefsin arzu ve isteklerine uymaya tercih etmektir. Bu sebeple Cenab-\u0131 Hak, maddi i\u015flerdeki muvaffakiyeti bu \u015fartlar\u0131n yerine gelmesine ba\u011flam\u0131\u015ft\u0131r. \u00d6yleyse bir ki\u015fi Allah\u2019\u0131 ister tan\u0131s\u0131n ister tan\u0131mas\u0131n o i\u015f i\u00e7in gereken \u015fartlar\u0131 yerine getirdi\u011fi takdirde, o i\u015fin gerektirdi\u011fi samimiyet ve ihl\u00e2s\u0131 muhafaza etti\u011finden, muvaffak olur.<\/p>\n\n\n\n \u0130hl\u00e2sl\u0131 olman\u0131n ne kadar ehemmiyetli ve ihl\u00e2s\u0131 k\u0131rman\u0131n da ne kadar zararl\u0131 oldu\u011funu Bedi\u00fczzaman Hazretleri \u015fu \u015fekilde ifade etmi\u015ftir:<\/p>\n\n\n\n \u201cBu m\u00fcthi\u015f zamanda ve deh\u015fetli d\u00fc\u015fmanlar mukabilinde ve \u015fiddetli tazyikat (s\u0131k\u0131\u015ft\u0131rmalar) kar\u015f\u0131s\u0131nda ve savletli (sald\u0131rgan) bid’alar ve dal\u00e2letler i\u00e7erisinde bizler gayet az ve zay\u0131f ve fakir ve kuvvetsiz oldu\u011fumuz halde, gayet a\u011f\u0131r ve b\u00fcy\u00fck ve umum\u00ee ve kuds\u00ee bir vazife-i imaniye ve hizmet-i Kur’\u00e2niye omuzumuza ihsan-\u0131 \u0130l\u00e2h\u00ee taraf\u0131ndan konulmu\u015ftur. Elbette, herkesten ziyade, b\u00fct\u00fcn kuvvetimizle ihl\u00e2s\u0131 kazanmaya mecbur ve m\u00fckellefiz. Ve ihl\u00e2s\u0131n s\u0131rr\u0131n\u0131 kendimizde yerle\u015ftirmek i\u00e7in gayet derecede muhtac\u0131z. Yoksa hem \u015fimdiye kadar kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z hizmet-i kudsiye k\u0131smen zayi olur, devam etmez.\u201d<\/p>\n\n\n\n (Yani ihlas\u0131m\u0131z ne kadar zedelenip kaybolursa o nispette de \u015fimdiye kadar kazand\u0131\u011f\u0131m\u0131z sevap zayi\u2019 olmu\u015f olur.)<\/p>\n\n\n\n Hem \u015fiddetli mesul oluruz. \u0648\u064e\u0644\u064e\u0627 \u062a\u064e\u0634\u0652\u062a\u064e\u0631\u064f\u0648\u0627 \u0628\u0650\u0627\u0670\u064a\u064e\u0627\u062a\u06ea\u064a \u062b\u064e\u0645\u064e\u0646\u0627\u064b \u0642\u064e\u0644\u06ea\u064a\u0644\u0627\u064b\u06d8 \u00e2yetindeki \u015fiddetli tehditk\u00e2r\u00e2ne nehy-i \u0130l\u00e2h\u00eeye (ilahi yasaklara) mazhar olup, Saadet-i ebediye zarar\u0131na, m\u00e2n\u00e2s\u0131z, l\u00fczumsuz, zararl\u0131, kederli, hodfuru\u015f\u00e2ne (kendimizi be\u011fendirmeye \u00e7al\u0131\u015farak), sakil (a\u011f\u0131r), riy\u00e2k\u00e2r\u00e2ne (riyak\u00e2rl\u0131k yaparak) baz\u0131 hissiyat-\u0131 s\u00fcfliyenin (al\u00e7ak hislerin) ve men\u00e2fi-i c\u00fcz’iyenin (k\u00fc\u00e7\u00fck menfaatlerin) hat\u0131r\u0131 i\u00e7in ihl\u00e2s\u0131 k\u0131rmakla, hem bu hizmetteki umum karde\u015flerimizin hukukuna tecav\u00fcz, hem hizmet-i Kur’\u00e2niyenin h\u00fcrmetine taarruz, hem hakaik-i imaniyenin kudsiyetine h\u00fcrmetsizlik etmi\u015f oluruz.\u201d[3]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n Hem yap\u0131lan bir i\u015f, ister maddi ister manevi olsun ehemmiyet ve k\u0131ymetine g\u00f6re o i\u015fe mani olacak bir k\u0131s\u0131m engellerin mutlaka \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131n\u0131 Bedi\u00fczzaman Hazretleri \u015f\u00f6yle ifade eder. <\/p>\n\n\n\n \u201cEy karde\u015flerim! M\u00fchim ve b\u00fcy\u00fck bir umur-u hayriyenin (hay\u0131rl\u0131 bir i\u015fin) \u00e7ok muz\u0131r m\u00e2nileri olur. \u015eeytanlar o hizmetin h\u00e2dimleriyle (hizmet edenleriyle) \u00e7ok u\u011fra\u015f\u0131rlar. Bu m\u00e2nilere ve bu \u015feytanlara kar\u015f\u0131 ihl\u00e2s kuvvetine dayanmak gerektir. \u0130hl\u00e2s\u0131 k\u0131racak esbabdan y\u0131landan, akrepten \u00e7ekindi\u011finiz gibi \u00e7ekininiz.\u201d[4]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n Evet, y\u0131lanlar ve akrepler birka\u00e7 senelik d\u00fcnyev\u00ee hayat\u0131m\u0131z\u0131 yok ettiklerinden onlardan ka\u00e7\u0131yoruz. H\u00e2lbuki ihl\u00e2s\u0131 k\u0131ran sebepler hem d\u00fcnyev\u00ee hem de ebed\u00ee hayat\u0131m\u0131z\u0131 yok etmeye \u00e7al\u0131\u015fan y\u0131lanlar ve akreplerden daha tehlikelidir. Bunlardan daha \u00e7ok ka\u00e7\u0131nmak gerekir.<\/p>\n\n\n\n \u201cHazret-i Yusuf Aleyhissel\u00e2m, \u0627\u0650\u0646\u064e\u0651 \u0627\u0644\u0646\u064e\u0651\u0641\u0652\u0633\u064e \u0644\u064e\u0627\u064e\u0645\u064e\u0651\u0627\u0631\u064e\u0629\u064c \u0628\u0650\u0627\u0644\u0633\u064f\u0651\u0653\u0648\u0621\u0650 \u0627\u0650\u0644\u064e\u0651\u0627 \u0645\u064e\u0627 \u0631\u064e\u062d\u0650\u0645\u064e \u0631\u064e\u0628\u0651\u06ea\u064a\u06dc (Muhakkak ki nefis, d\u00e2im\u00e2 k\u00f6t\u00fcl\u00fc\u011f\u00fc emredicidir; ancak Rabbimin merhamet etti\u011fi (korudu\u011fu kimse) m\u00fcstesn\u00e2.)[5]<\/a> demesiyle, nefs-i emm\u00e2reye itimad edilmez. En\u00e2niyet ve nefs-i emm\u00e2re sizi aldatmas\u0131n.<\/p>\n\n\n\n (Yani, ister me\u015fru dairedeki d\u00fcnya ve ahiret saadetimize vesile olabilecek bir i\u015f olsun isterse yapaca\u011f\u0131m\u0131z i\u015f iman\u00ee bir hizmet olsun nefis bunlar\u0131 yapmam\u0131z\u0131 istemez. Nefse itimad edilerek bu gibi hayvati vazifeler ihmal edilemez.)<\/p>\n\n\n\n \u0130hl\u00e2s\u0131 kazanmak ve muhafaza etmek ve m\u00e2nileri def etmek i\u00e7in, gelecek d\u00fcsturlar rehberiniz olsun.<\/p>\n\n\n\n Birinci D\u00fcsturunuz: Amelinizde (yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131z her i\u015fte) r\u0131za-y\u0131 \u0130l\u00e2h\u00ee olmal\u0131.<\/p>\n\n\n\n E\u011fer O raz\u0131 olsa, b\u00fct\u00fcn d\u00fcnya k\u00fcsse ehemmiyeti yok. E\u011fer O kabul etse, b\u00fct\u00fcn halk reddetse tesiri yok. O raz\u0131 olduktan ve kabul ettikten sonra, isterse ve hikmeti iktiza ederse, sizler istemek talebinde olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z halde, halklara da kabul ettirir, onlar\u0131 da raz\u0131 eder. Onun i\u00e7in bu hizmette, do\u011frudan do\u011fruya, yaln\u0131z Cen\u00e2b-\u0131 Hakk\u2019\u0131n r\u0131zas\u0131n\u0131 esas maksat yapmak gerektir.\u201d<\/p>\n\n\n\n \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc her \u015feyin dizgini onun elindedir. Her \u015feyin anahtar\u0131 O\u2019nun yan\u0131ndad\u0131r. Her \u015fey O\u2019nun emriyle halledilir. O\u2019nu bulsan her matlubunu buldun hadsiz minnetlerden korkulardan kurtuldun. Evet, O\u2019nu bulan neyi kaybeder; O\u2019nu kaybeden neyi kazan\u0131r. Her \u015feyin sahibi Allah oldu\u011fundan O\u2019nu bulan her \u015feyi bulur; O\u2019nu kaybeden her \u015feyi kaybeder.\u201d[6]<\/sup><\/a><\/p>\n\n\n\n Cenab-\u0131 Hak b\u00fct\u00fcn hay\u0131rl\u0131 i\u015flerimizde bizleri muvaffak eyleyip ihl\u00e2s-\u0131 etemme mazhar eylesin. \u00c2min.<\/p>\n\n\n\n [1]<\/a> Bakara, 41<\/p>\n\n\n\n [2]<\/a> Bedi\u00fczzaman, Mektubat 2, Alt\u0131nba\u015fak Ne\u015friyat, Osmanl\u0131ca N\u00fcshas\u0131, \u0130stanbul, 2007, s. 167<\/p>\n\n\n\n [3]<\/a> Bedi\u00fczzaman, Lem\u2019alar, Alt\u0131nba\u015fak Ne\u015friyat, Osmanl\u0131ca N\u00fcshas\u0131, \u0130stanbul, 2007, s. 171<\/p>\n\n\n\n [4]<\/a> Bedi\u00fczzaman, Lem\u2019alar, Alt\u0131nba\u015fak Ne\u015friyat, Osmanl\u0131ca N\u00fcshas\u0131, \u0130stanbul, 2007, s. 167<\/p>\n\n\n\n
\n\n\n\n